Gönüllülük

BİLİM GÖNÜLLÜLÜĞÜ VE MOTİVASYON

Bilim gönüllüleri hareketi diğer bütün sivil toplum çabaları gibi bir misyon etrafında bir araya gelmiş ve toplumsal bir soruna çözüm geliştirmek isteyen insanların bir şeyler sergilemek istedikleri eğlenceli bir oluşum olma yolunda. Nitekim şu ana kadar da yaptığımız bütün çalışmalar harcadığımız zaman ve emek için hiç birimiz başkalarından maddi bir beklenti içinde olmadık. Eminim hepimiz kilitlendiğimiz toplumsal soruna çözüm geliştirme hedefine ulaşma sırasında yürüteceğimiz hobi benzeri faaliyetlerden alacağımız keyif ve mutluluğun maddi kazançların çok daha ötesinde olduğunun bilincindeyiz. Bununla birlikte dünyadaki bütün STK çabaları kulüpler dernekler sendikalar ve benzeri oluşumların bir süre sonra profesyonel ekiplerce yönetilmesinden, kurumsallaşmasından daha doğal bir gelişme olmadığını da biliyoruz.Bir örnek vermek gerekirsen ben bir süre NSTA üyesiydim. www.nsta.org yaklaşık 50 bin civarında fen eğitimcisi ilkokul lise öğretmeni akademisyenin üye olduğu bu topluluk üyelerin aidatları yanında başka gelir kaynakları ile o kadar muhteşem çalışmalar yapıyor ki çoğumuz için bu etkinlikler bir uzay çağı teknolojisi gibi gelebilir.3 günlük bir konferansta 2000 farklı seanstan seç beğen al tarzı istediğini çalışmaya katılabiliyorsunuz.Bu tür STKlar (örnekleri biz de de var) yöneticilerini ve çalışanlarını seçerken büyük kariyer sitelerine ilan veriyorlar ve önemli paralar vererek insanları kiralıyorlar.Sonuçta milyonlarca dolarlık fonların yönetildiği bir dünyada yaşıyoruz. Hatta bu tür STKlarda çalışmak için sanırım özel üniv fakültelerinde eğitim bile almak gerekebiliyor.Benim AB ve dünya bankası projelerde uzmanlaşmış STKlardan bildiğim azı örnekler var.Bunlardan bir kısmı 150 ye yakın ülkede faaliyet gösteriyor. www.aed.org bir kaç yüz profesyonel çalışanı olabiliyor. Bunları şu an telaffuz etmek etmek erken gibi görünse de yürüdüğümüz yolda nasıl ortak ve ahenkli adımlar atttığımız hissedebilmek açısından görüşlerimiz paylaşarak bir ortak noktada konsesnsus ve kolektif bilinç oluşturmamızın faydalı olduğunu düşünüyorum. En azından benim kişisel tarzım bu.Açıkça söylemek gerekirse ben kuru idealist gönüllülük kavramını anlamlı yada faydalı görmüyorum.Elbette adı gönüllülük de olsa herbirimiz bu tür bir oluşuma girerken bir takım kişisel faydalar hesap ederek katkıda bulunuyoruz. Hiç şüphesiz topluma bilim ve teknolojiyi sevdirme ve o toplumun rekabet gücünü yükseltme gibi çabalar çok büyük idealler olabilir.Bununla birlikte ülkemizde STK çalışmalarının genelde güçlü bir holding benzeri maddi güç yada belirli bir konuda para harcamaya istekli bir hayırsever eliyle yürüdüğü ülkemizde çoğu öğrenci yada çalışan durumunda olan arkadaşlarımızın taşıyacakları heyecanın uzun süreli olması için bir süre bu motivasyonu besleyecek mekanizmaları yaratmak zorunda olduğumuzu ve bu mekanizmaların gayretlerimizle gelişebileceğini düşünüyorum. Bu kişisel faydalar: • Değerli bir misyonu olan topluluğun sorumlu ve onurlu bir üyesi olmak • Diğer gönüllülerle, etkinliğe katılanlarla ve önemli insanlarla tanışma • Hobi niteliğinde sıradışı bir eğlence yaratma ve eğlendirirken eğlenme heyecanı • Yapılacak etkinlikler yolu ile ülkeyi gezme farklı yerler görme vb faydalar olabilir.Bunun yanında ben her arkadaşımızın kendi deney grubunu geliştirirken aslında kendi mesleğini yaratacağını düşünüyorum. Bu ihtiyaç şu an için çok belirgin olmasa bile ilerde bu ülkede her şehirde bilim merkezleri kurulduğunda oralarda her hafta farklı bir bilim merkezinde rol alabilecek bir sanat ve uzmanlığın sahibi olabileceksiniz. Hatta bunu sadece türkiye için de düşünmeyin.Bir süre sonra dünydaki 1400 bilim merkezi yanında gezici sirkler veya show grupları ile bağlantıya geçip kendini davet ettirmeniz mümkün olacaktır. Yada en basit haliyle bu ülkede örnek vereyim bizim etkinliklerde roket yapımı diye bir deney var. Bunu alan arkadaş geliştirip bir roket kulubu yaratabilir ve bütün okullarla anlaşabilir. Şubeler açabilir.Tabi bir yandan da bu arkadaş içinden çıktığı grubu unutmaz ve hatta bizim toplu etkinliklerimizi bir vitrin yada bir reklam ortamı gibi görür ve bize destek olmayı sürdürür. Bu açıdan www.yalcineli.com/new_page_64.htm adresinde dile getirdigim geleceğin merkezleri projesinin de temelleri atılmış olur. Bununla birlikte benim geçenlerde başvurmayı planladığım ve çocukları bilimi teşvik etmek odaklı bir AB projesinde bir şey dikkatimi çekti. Gözlediğim şu: • şirketlerin yanında kişilerin de bireysel olarak başvurabilmesine olanak tanımışlar • Avrupalı ortak bulma şartını kaldırmışlar • İstenen fonun %20 ini idari giderlere ayırabiliyorlar • Bir milyon uroya kadar fon isteme aşnsı vermişler Bunların hepsi çocukları bilime teşvik etmek için.....Avrupa birliği genelde toplumsal çabaları ve STKları belediyeleri sendikaları eğitim kurumlarını desteklerken Special Support Action tarzı özel projelerde sağlanan bu özel şartlarla adeta seferberlik havasını anlatıyor.Benim anladığım bu kadar özel alanlarda çaba gösterenler tüccar bile olsalar önemli değil.Yeterki birşeyler yapılsın havası var. Bu açıdan ben çabalarımızın ilerlemesi ve hedefimiz ulaşmak açısından gerektiğinde yaşayabilmek yada tekerleği döndürebilmek için “tüccarca” ve “işletmeci” kafasıyla düşünmemiz gerektiğini hissediyorum. Bu nedenle grubumuz sadece bilim meraklıları ve eğitimcilerden değil işletmeci ve ticari zekalarca da geliştirilmeli.Toplumsal desteği arkamıza alabilmek için ve toplumun her kesimine bilim ve buluş alışlanlığını kazandırmak için her yolu denemeye açığım.Bu nedenle biz ekip olarak hazır hale geldiğimizde sponsor bulmakta eğer zorlanacak olursak bu durumda bir dans ekibi yada tiyatro ekibi gibi olayı profesyonel boyutlara taşıyabiliriz. Ancak bu durumda sadece parası olan özel okul otel vs benzeri bazı yerlere gidebiliriz.Biraz deneyim kazanmış oluruz. Elbette kurumsal destekler AB ve Dünya bankası fonları veya hayırsever vatandaşların bağışları vs alabilmek için kurumsallaşmayı hızlandırmamız gerekebilir.Bu yolla edinilen fonlarla yada bulacağımız önemli bir sponsor yardımıyla da toplumun fakir kesimlerine ulaşırız. İşlerimiz büyür ise şu an hobi gibi başlayan çalışmaları bir mesai anlayışı içinde yürütecek profesyonel ekipler kurabiliriz. İçimizden vakti durumu müsait olanlar bu yapı içinde kadrolu olarak idari görevler alırlar Bunun yanında geleneksel okul eğitimi ve bilim eğitimcilerin ihmal ettikleri bir konu oluyor. Bizim temel hedefimizi bilimsel düşünceyi kazandırıp gençleri icata sevketmek ama hayatta para bir buluş yapınca kazanılmıyor. Buluş yapmak kadar bu buluşu korumak pazarlamak ve işe dönüştürmek de en az o kadar önemli bir beceri. İlk aşamada biz etkinliklerimiz içinde belki bu konuda bileşenler koymaya zamanımız gücümüz elverişli olmayabilir. Ama aslında herbirimiz arzuladığım gibi kendi mesleğini yaratıp kendi kitabını geliştirip kendi showunu ve yarışmalarını (yarışma demişken benim TRT ile süren çocuk bilim yarışması odaklı bir müzakerem var, eğer sonuçlanırsa her uzmanlaşmış gönüllüyü bir hafta sonu yarışmalarıyla birlikte programa konuk etmek isterim) ortaya koyup kendi kulübünü kurabilirse ve bu yolla bir yanda da para kazanabilir duruma gelirse aslında herbirimiz canlı ayaklı örnekler olarak bizi izleyenlere ve öğrencilerimize somut model roller üstlenmiş olacağız . Davranışlarla fiillerle yapılan bir bilgilendirme ezberci soyut bir bilgilendirmeden çok daha etkili olacaktır. 14 Aralık 2005