Vangölü kenarinda kurulmasi tasarlanan bilim merkezi için hazirlanan taslak calisma:

Van Gölü Bilim-Teknoloji-ve Buluş Merkezi Projesi

Van golu yoresinin benim icin ozel bir onemi var cunku Babam (su an emekli) Jandarma komutani olmasindan dolayi , ilkokul besinci sinifi Van golu kenarindaki Ercis'te ve orta birinci sinifi Gole cok yakin olan Gurpinar'da okumustum . Ayrica sayin Milli egitim bakanimiz da Van Gurpinarli ve  Bayındırlık ve İskân Eski Bakanı Zeki ergezen de Ahlatli .Selcuklu Medeniyetinin 3 buyuk sehrinden birinin Ahlat olmasi ve Ahlatin konumunun Van golu kenarinda Nemrut ve Suphan ortasinda olmasi cok ilginc. Ahlat ilcesinde Yunus Ensari Ilkogretim Okuluna ismini veren isadaminin sponsorlugunda gerceklesen etkinlik resimleri asagida yer aliyor..
 
Discovery Channel kanalinda 1 Temmuz 2005 saat 12.35 de "Science of Star Wars: Man and Machines" isimli bir belgesel yayinlanmisti. Programda 2 milyon dolar ödüllü yani ABD Ordusuna ait  Savunma İleri Arastirma Projeleri Kurumu "The Defense Advanced Research Projects Agency" tarafindan finanse edilen DARPA  buyuk yarismasina katilan Nic Hoza isimli 15 yaşında bir gencin oykusune yer verildi. Amaci, 320 km lik bir parkurda hic bir uzaktan kumanda olmaksizin kendi kendine yolunu bulup ilerleyebilen bir robot araci yapmak ve son basvuru tarihi  8 Ekim 2005 olan yarismanin detaylari www.darpa.mil/grandchallenge/ adresinde yer aliyor.Gerci Nic  20 takimin yer alacagi final oncesi  secilen yari finaldeki 40 takima giremedi. Ancak 15 yasinda bir cocugun dev butceleri olan buyuk teknoloji sirketleriyle ve universitelerde profesorlerden olusan takimlarla yarisabilecek cesaret gostermesi ve  www.teamprodigies.com/ de yer alan projesi ile sponsorlar bulup calismasini kiskanilacak duzeyde ilerletmesi Discovery Channel'de yer almasini saglayacak kadar buyuleyici bir hikayeydi. Nic, bilgisayar programcisi olan babasinin destegiyle 5 yasinda bilgisayar programlamaya baslamisti.Ve programda vurgu yapildigi uzere buyuk buluslar genelde 20 yas altindaki henuz bir kaliba girmemis ozgur dusunebilen zekalar tarafindan gerceklestirilmektedir.Bununla birlikte Turkiyede son 200 yılda yapilan patent basvuru sayisi ABD deki son 3 günde yapilan patent basvurusuna esittir.
 
Toplumlarin sosyo – ekonomik gelisme nedenleri üzerinde arastirma yapanlar, 1950’li yillarda ilginç bulgulara ulastilar. Amerikali iktisatçi Solow, 1957 yilinda yayinladigi ünlü incelemesinde söyle söylüyordu: “Bilinen ekonomik büyüme nedenlerine, (kapitalin ve isçi emeginin kalitesinin artmasina) yeni bir unsur daha eklenmistir:Teknolojik gelisme. Ekonominin arizasiz ve eflasyonsuz büyümesi için, teknolojik gelisme sarttir. Bugün, ekonomide teknolojik gelismeleri artiracak iklimlendirmeyi saglamak; devletlerin en önde gelen görevleri arasina girmistir. Ayrica; devlet gelirlerinin en verimli degerlendirme alani, teknolojik gelismelere yapilacak yatirimlardir.” Solow,Baskan Kennedy’nin danismani olarak, fikirleri dogrultusunda aya insanli seyahat projesinin en büyük destekcisi oldu, ayrica bahsi geçen çözümlemesiyle 1987 yilinda Nobel Ekonomi ödülü aldi.Günümüzde egitim ve ögrenme faaliyetleri evde, okulda, isyerinde ve mümkün olan her yerde ve her firsatta birbirinin içine girerek, bütünleşerek hayat boyunca devam eden bir serüvene dönüsmektedir. Bilgi toplumlarının bireylerinden beklentisi, bilgi ve teknoloji okur yazarligi ve hatta bilim okur yazarlığıdır. Bilginin ve mevcut bilgileri işleyerek daha verimli yeni bilgiler edinmenin bu kadar önem kazandigi günümüzde; ögrenmeyi kolaylastiracak, kavrayarak derinlesmesine ögrenmeyi destekleyecek, ögrenmeyi zevkli kilacak, çok maksatli yeni ortamlara gereksinim duyulmasi dogaldir. 1960’li yillardan itibaren; Bilim Merkezleri olarak ortaya çikan; yeni ögrenme alanlarinin sayilari bu nedenle hizla artmaktadir. Bugün, dünyada 1000‘i askin faal bilim merkezi, bulunmaktadir. Yalniz 2000 yilinda yaklasik, 73 yeni bilim merkezi daha hizmete girecektir. Bilim Merkezlerinin ziyaretçileri de hizla artmakta olup, yilda dörtyüz milyonu asmistir.

Ülkemizde Bilim Merkezi adıyla yapılan ilk uygulama Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Altınpark İşletmeleri bünyesinde Nisan 1993`te hizmete açılan Feza Gürsey Bilim Merkezi’dir. Eylül 1995 de İstanbul Bilim Merkezi Vakfı kurulmuştur.448 milyon dolarlik 2005 Tubitak Ar-Ge butcesinden yaklaşık 40 milyon dolarlık bir bölümü  Ankarada yeni ve gelişmiş bir bilim merkezi inşaatı için ayrıldı. http://izmir.la21turkey.net/  da göreceğiniz üzere İstanbul ve Ankara dışında da yerel gündem hareketleri ve http://www.kesiad.org/dispHaberDetay.php?HABER_ID=8 de göreceğiniz üzere iş adamı derneklerinin  bilim toplumuna giden yolda bölgesel arayışları sürmektedir.Ancak şöyle bir sorun var: Bilim ve teknoloji merkezleri genelde 30-150 milyon dolarlık yatırımlar isteyen pahalı yapılardır. Türkiye'nin ekonomik olarak gelişmekte olan bir ülke olması yanında halkın bilinçlenme ve destekleme düzeyi de oldukça yetersizdir.Sayın Tınaz Titiz'in http://www.tinaztitiz.com/yazi.php4?id=647  de ortaya koyduğu iki kritik sorudan biri olan olan "Bilim Merkezleri'nin yaygınlaşması için gereken toplumsal destek de yetersiz düzeyde olacağına göre, giderek kendini besleyebilen bir ilk hareket nasıl oluşturulabilir" sorusuna somut bir cevap olarak  son 4 yilda gelistirdigim Küçük Mucitler projesi yapısından anlaşılabileceği üzere geleneksel bilim merkezleri ekonomisinin ve yaklaşımlarının ulaşmakta zorlandığı kitlelere hitap eden sıradışı pratik ve yaratıcı özellikler taşımakta ve Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkeye özgü çözümler içermektedir.

Cocuklari yaraticiliga yonlendiren ve mucitlik yollarini gosteren, hic bir illuzyon ve el cabuklugu kullanmadan sadece bilim ve doga kurallarindan guc alarak etkileyici sihirbazlik numaralari etrafinda orgulenmis, izleyenlerin kolayca ogrenip etkinlik sirasinda uygulayip daha sonra bunlari evlerinde tekrarlayabilecekleri kadar pratik ve akilda kalici, hic bir ozel malzeme kullanmadan basit ev esyalari ve atik malzemeleri bir fen laboratuarina donusturen, sadece cocuklari degil her yastaki insanlari etkileyen bilim ve teknolojinin eglenceli yanlarini on plana cikaran  “unutulmaz” deneyimlerden olusan Kucuk Mucitler projesi yapisindan da anlasilabilecegi uzere geleneksel bilim merkezleri ekonomisinin ve yaklasimlarinin ulasmakta zorlandigi kitlelere hitap eden siradisi pratik ve yaratici ozellikler tasimakta ve gelismekte olan ulkemize ozgu cozumler icermektedir.

Kucuk Mucitler calismasi ile Yalcineli 2005 te 3 uluslararasi yarismada ( Dunyadaki 1500 sosyal girisimciyi destekleyen Ashoka Vakfi fellowship programi ile Turkiye’de ilk defa gerceklestirilen Dunya Bankası destekli Yaratici Kalkinma Fikirleri Yarismasi ve Avrupa Komisyonu destekli Eurowards Girisimcilik Yarismasi) finale kaldi. Kucuk Mucitler son 2 yıl icinde 2000 e yakin ogrenciye 7 ayrı sehir  70 e yakin seansta birbirinden cok farklı ortamlarda, koylerde okul bahcesinde bayram kutlamasi seklinde, turizm merkezlerinde otellerde animasyon eglencesi olarak, sehirlerde buyuk alisveris merkezlerinde kitap merkezinde, fuarlarda, evlerde ozel kulup calismasi ve yasgünü partilsi formatinda, TV programlarinda, country clublarda sosyal kulup etkinliği  olarak, devlet okullarında spor ve gosteri salonlarinda ve ozel okullarda, anaokulu ve yuvalarda, sınıf ici etkinlik ve laboratuar uygulamasi olarak uygulandi
 
Halen Arizona da yasayan ve Thunderbird Universitesinde gorev yapan sayin Nihal Muradoglu hanimla birlikte Ahlat ilcesine yaptigimiz ziyaret sirasinda gerceklesen gorusmelerde Van golu kenarinda , Dogu anadolu bolgesinin ilk bilim-teknoloji ve bulus merkezi kurulmasi fikri olustu. Biz bir bilim merkezinin de otesinde www.invent.org  benzeri faaliyetler yapacak bir mucitlik merkezini de iceren bir yapilanmanin bolge ihtiyaclari acisindan onemli oldugunu dusunuyoruz.Hakkari nin Yuksekova ilcesinden cikan ve su an ABD de yasayan SUNY Brockport Üniversitesi Computational Science Bölüm Başkanı . Bunun yaninda Matematik ve Bilimi Geliştirme Projesi Seçme ve Projelendirme Komitesi Başkanı sayin Prof Dr Osman Yasar dan projeyi destekliyor
 
Basta sayin Ahlat Kaymakami Ahmet Avsar olmak uzere, orada oldukca siradisi bir okulculuk anlayisi ve fundraising performansi sergileyen , adeta okulu yoktan  var eden okul yonetimi , ogretmenleri, velileri, esnafi ve okula ismini veren 80 yasinda ama hala dinamik bir dimaga sahip , Ahlatli ama Ankarada yasayan  Yunus Ensari bey son derece ilgili insanlar. Yaptigimiz gorusmelerde bolge insaninin gereksinimlerine cevap veren bir merkezin daha da otesinde ulke hatta dunya cocuklarinin ozellikle yazin gelebilecegi ve bolge turizmini hareketlendirebilecek bilim yaz okullari tarzi hedeflerin de olabilecegini tasarladik. Arsa ve kaba bina yerel imkanlarla hayata gecirilebilir Ancak ic dizayn ve isletme konusunda basta maddi destekciler olmak uzere cesitli uzmanliklara ihtiyac olacak.

Bulacagimiz sponsorlardan gelecek maddi destek ve olusacak fonu asagidaki alanlarda kullanmayi planliyoruz.

PROJE YÖNETİMİ:

·         Projeyi yonetecek bir ekibin olusturulmasi ve en az iki yil boyunca hazirlik faaaliyeti surdurmesi.

·         Ekibin seçilmesi, geliştirilmesi, destek verebilecek uzman ve danışmanların belirlenmesi.

·         Calismalarin bir STK yapisina donusturulerek toplumsal destegin saglanmasi, gönüllülerin oluşturulması ve eğitilmesi

·         Gerekli kaynak bilgilerin  kaydedilmesi , veritabanlarinin olusturulmasi ve  yazismalarin takibi

ARGE VE TASARIM:

·         Oldukca pahali bir yatirim olan bilim merkezlerinin ekonomisi incelendikten sonra, bolgenin ozelliklerine uygun cok daha ekonomik bir bilim teknoloji ve bulus merkezinin tasarlanmasi, projelendirilmesi, raporlanmasi.

·         Dunyadaki benzer bilim merkezlerine http://www.astc.org/  konferans seminer egitim ve kitaplarina ulasmak etkinliklerine katilmak icin planlama yapilmasi

·         Projeye destek vermeyi dusunen isadamlari ile birlikte Dunyadaki bilim merkezlerinin inceleme seyahatlerin planlanmasi

KAYNAK GELİŞTİRME:

·         Proje butcesinin gelistirilmesi , yonetilmesi ve bolgeye ilgi duyabilecek sanayi ve isadamlarini harekete gecirebilecek bir aktivasyon enerjisi icin fundrasing calismalarinin surdurulmesi.

·         Son teslim tarihi 31 Ocak 2006 olan 5 milyon euro toplam butceli Science and Society konulu bir AB fonu icin yaklasik 250 bin euro butceli bir proje hazirlanmasi.

·         Bilim ve teknoloji alaninda faaliyet gosteren universite fabrika ve sanayi kuruluslarindaki bilgilendirici basit ornek malzemelerin merkeze istenmesi amaciyla baglantilar kurulmasi

·         Devletin onemli kademelerinde yer almis ve doguya ilgi duyan eski ve yeni bakanlari, valileri, kaymakamlari , milletvekilleri ve burokratlari  bu bolgede yapilabilecek calismalara kaynak yaratma konusunda iletisim kurmaya zaman ayirabilecek lobi faaliyetleri

PİLOT FAALİYETLER:

·         2006 yazinda ulusal olcekte ve 2007 de ise uluslararasi olcekte bir bilim yaz okulunun planlanmasi.

·         Bilim merkezinin icini donatacak ozel deneylerin posterlerin egitim araclarinin ve bu deneylere uygun deney malzemelerinin tasarlanmasi acisindan ulke capinda universite ogrencilerine , mucitlere ve fen ogretmenlerine yonelik bir yarisma duzenlenmesi ve bu yolla tasarim sahiplerine sanayicilere is imkani yaratilmasi yaninda , ve ulkedeki diger benzeri bilim merkezlerine ve okullara daha ekonomik bilim egitimi materyallerinin ulasmasini saglayacak bir zenginlik yaratilmasi